Skargi do RPO: spory na tle najmu i eksmisji oraz problem z wykonaniem wyroków
Do biura Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach dotyczących konfliktów związanych z najmem i eksmisją napływają skargi, w których właściciele lokali podnoszą, że nierzetelni najemcy potrafią wykorzystywać regulacje o ochronie praw lokatorów – przekazał w rozmowie opublikowanej we wtorek w „Rzeczpospolitej” Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek. fot. Włodzimierz Wasyluk / / FORUM
Jak wyjaśnił Wiącek, w postępowaniach dotyczących sytuacji właścicieli mieszkań, którzy – jak wskazano – stali się ofiarami nieuczciwych najemców, skargi kierowane do RPO pojawiają się po obu stronach takich sporów. Z relacji RPO wynika jednak, że właściciele sygnalizują przypadki, w których „nieuczciwi najemcy wykorzystują obowiązujące przepisy o ochronie praw lokatorów”, co w praktyce prowadzi do – jak to ujął – paradoksalnych konsekwencji.
Rzecznik opisał m.in. sytuacje, w których właściciel, mimo skutecznego wypowiedzenia umowy najmu, przez lata nie jest w stanie doprowadzić do eksmisji lokatora. Jednocześnie – jak dodał – nie otrzymuje on należności z tytułu czynszu, a równolegle pozostaje obciążony kosztami utrzymania mieszkania. W ocenie Wiącka problem może być dodatkowo dotkliwy, gdy lokal jest objęty kredytem, który miał być regulowany z wpływów z czynszu, co stawia właściciela w szczególnie trudnym położeniu.
Wiącek zwrócił też uwagę, że zdarzają się sprawy osób, które z różnych przyczyn muszą opuścić użytkowane mieszkanie, ale nie mogą wrócić do własnego lokalu, ponieważ najemca nie chce ani płacić, ani go opuścić – jak wskazał, takie przypadki również pojawiają się w sygnałach kierowanych do RPO.
RPO odniósł się ponadto do stanowiska ministerstwa rozwoju i technologii. Jak wynika z odpowiedzi resortu na wystąpienie RPO w tej kwestii, właściciele mają możliwość dochodzenia swoich praw na drodze sądowej, a kluczowym problemem ma być przewlekłość postępowań. Zdaniem Wiącka z tej odpowiedzi przebija przede wszystkim „aprobata dla aktualnego stanu prawnego i przerzucenie problemu na wymiar sprawiedliwości”.
Rzecznik podkreślił przy tym, że na prawo do sądu składa się również realna możliwość wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia. Jak zaznaczył: „Co z tego, że właściciel uzyskał wyrok eksmisyjny, skoro wyrok nie może zostać wykonany, gdyż gmina nie przyznaje lokatorowi mieszkania socjalnego”.
Wypowiedzi RPO wskazują, że do biura trafiają skargi związane zarówno z przebiegiem sporów najem–właściciel, jak i z barierami w doprowadzeniu do faktycznego wykonania orzeczeń, w tym w sytuacjach wymagających przyznania lokalu socjalnego przez gminę. jj/ zm/ Źródło: PAP